📜 Vũ Khí Hóa Lịch Sử: Ông Tập Cận Bình Đưa Đài Loan Vào Trật Tự Hậu Thế Chiến II Trong Cuộc Điện Đàm Với Ông Trump
I. Mở Đầu: Đòn Ngoại Giao Mang Tính Nguyên Tắc
Trong một động thái chiến lược được giới phân tích đánh giá là nhằm ép buộc Washington thừa nhận khung diễn giải lịch sử của Bắc Kinh, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã công khai tuyên bố với Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng "việc Đài Loan trở về Trung Quốc" là một thành tố then chốt của trật tự quốc tế hậu Thế chiến II.
Lập luận này, được đưa ra trong cuộc điện đàm song phương gần đây, không chỉ là lời nhắc lại thông thường về chủ quyền mà còn là một nỗ lực nhằm nâng tầm vấn đề Đài Loan từ tranh chấp nội bộ thành một vấn đề quốc tế có tính ràng buộc pháp lý dựa trên các thỏa thuận hậu chiến. Tuyên bố đã ngay lập tức gây phản ứng gay gắt từ Đài Bắc và giới phân tích phương Tây.
II. Chiến Lược "Vũ Khí Hóa Lịch Sử" Của Bắc Kinh
Trong nhiều năm qua, Bắc Kinh đã thường xuyên sử dụng các sự kiện và tuyên bố kỷ niệm Thế chiến II để củng cố lập luận rằng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là bên "kế thừa chính danh" của trật tự hậu chiến. Tuy nhiên, việc ông Tập Cận Bình đưa lập luận này trực tiếp vào bàn đối thoại với Tổng thống Mỹ là một động thái đáng chú ý.
## 2.1. Liên Kết Với Trật Tự Hậu Chiến
Mục tiêu: Bằng cách gắn vấn đề Đài Loan với trật tự hậu chiến, Trung Quốc muốn thiết lập một luận điểm: Mọi nỗ lực can thiệp hoặc ủng hộ Đài Loan độc lập đều là hành động thách thức toàn bộ hệ thống luật pháp quốc tế và các thỏa thuận đã được thiết lập từ năm 1945.
Lời Kêu gọi Hợp tác: Ông Tập nhắc lại rằng Trung Quốc và Hoa Kỳ từng "chiến đấu cùng nhau chống chủ nghĩa phát xít" và kêu gọi Washington hợp tác để "bảo vệ các thành quả" của cuộc chiến. Điều này nhằm tạo ra một cảm giác nghĩa vụ đạo đức và lịch sử cho Mỹ, buộc Washington phải đứng về phía Trung Quốc trong vấn đề Đài Loan để "bảo vệ thành quả chung" đó.## 2.2. Lợi Ích Ngoại Giao Với Ông Trump
Việc đưa ra lập luận này trong cuộc điện đàm với Tổng thống Trump có thể là một động thái tính toán. Ông Trump được biết đến là người coi trọng các giao dịch lớn và thường xuyên đặt câu hỏi về các cam kết quốc tế truyền thống của Mỹ. Bắc Kinh hy vọng rằng việc framing (đóng khung) vấn đề như một phần của thỏa thuận trật tự toàn cầu có thể hấp dẫn và dễ được chấp nhận hơn trong tư duy "giao dịch" của ông Trump.
III. Phản Ứng Cực Kỳ Gay Gắt Từ Đài Bắc
Tuyên bố của ông Tập Cận Bình đã ngay lập tức bị Đài Bắc bác bỏ với sự giận dữ.
## 3.1. Bác Bỏ Hiệu lực Pháp lý Của Tuyên bố Hậu chiến
Luận điểm của Đài Loan: Các quan chức Đài Loan nhấn mạnh rằng các tuyên bố trong chiến tranh như Tuyên bố Cairo hay Tuyên bố Potsdam không có hiệu lực pháp lý trong việc xác định địa vị chính trị của hòn đảo hiện đại.
Lý do: Sau Thế chiến II, địa vị của Đài Loan vẫn không rõ ràng và sau đó bị chuyển giao cho Trung Hoa Dân Quốc (ROC). Tuy nhiên, sau khi ROC chuyển đến Đài Loan vào năm 1949, hòn đảo này đã phát triển thành một nhà nước dân chủ độc lập trên thực tế. Đài Loan lập luận rằng tương lai của hòn đảo phải do người dân Đài Loan quyết định thông qua các tiến trình dân chủ, chứ không phải bởi các thỏa thuận giữa các cường quốc từ năm 1945.## 3.2. Cáo Buộc "Vũ Khí Hóa Lịch Sử"
Đài Bắc cáo buộc Bắc Kinh đang "vũ khí hóa lịch sử" (weaponizing history). Thuật ngữ này ám chỉ việc một quốc gia cố tình diễn giải và sử dụng các sự kiện lịch sử (thường là có chọn lọc hoặc bóp méo) làm công cụ để đạt được các mục tiêu chính trị hiện đại và hợp thức hóa yêu sách chủ quyền của mình.
IV. Tác Động Chiến Lược Đến Quan Hệ Mỹ - Trung
Cuộc điện đàm này cho thấy vấn đề Đài Loan đã trở thành một trục căng thẳng không thể thiếu trong quan hệ Mỹ-Trung.
## 4.1. Sự Khác Biệt Trong Quan điểm Lịch sử
Quan điểm Mỹ: Mặc dù Washington công nhận chính sách "Một Trung Quốc" (One-China Policy) và thừa nhận lập trường của Bắc Kinh, Mỹ vẫn duy trì Đạo luật Quan hệ Đài Loan và bán vũ khí cho Đài Bắc, đảm bảo hòn đảo có khả năng tự vệ. Mỹ không thừa nhận một cách rõ ràng rằng "việc Đài Loan trở về Trung Quốc" là một yêu cầu của trật tự hậu chiến.
Áp lực Của Ông Tập: Bằng cách đưa vấn đề này ra công khai với ông Trump, ông Tập Cận Bình đang cố gắng xóa nhòa sự mập mờ chiến lược mà Mỹ đã duy trì trong nhiều thập kỷ qua.## 4.2. Khả Năng Xâm Lấn Ngoại Giao
Tuyên bố cứng rắn của ông Tập Cận Bình diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ Mỹ-Trung có dấu hiệu "ấm" lên sau cuộc gặp gần đây giữa hai nhà lãnh đạo tại Hàn Quốc, nơi họ đồng ý duy trì kênh liên lạc. Việc đưa ra yêu sách Đài Loan một cách rõ ràng và mang tính nguyên tắc như vậy có thể là một động thái nhằm thử nghiệm giới hạn của Tổng thống Trump và đánh giá sự kiên định của Mỹ trước khi các thỏa thuận thương mại hoặc các vấn đề hợp tác khác được tiến hành.
V. Kết Luận: Tương Lai Của Tranh Chấp Chủ Quyền
Tuyên bố của Chủ tịch Tập Cận Bình là một nỗ lực chiến lược nhằm thay đổi cơ sở lý luận của cuộc tranh chấp Đài Loan, chuyển nó từ một cuộc chiến tranh ủy nhiệm sang một vấn đề thực thi công lý quốc tế sau Thế chiến II. Tuy nhiên, sự phản đối mạnh mẽ từ Đài Loan và sự mơ hồ kéo dài của Mỹ cho thấy việc giải quyết vấn đề này dựa trên diễn giải lịch sử vẫn còn rất xa vời.
Bạn nghĩ liệu Mỹ có thể chấp nhận diễn giải lịch sử của Trung Quốc để đổi lấy sự ổn định trong quan hệ song phương không?
0 Nhận xét